HOME
ΚΑΤΟΙΚΙΑ: ΟΤΑΝ ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
(Αρθρο στο περιοδικο: dcm design & construction magazine)

Αν αντιλαμβανόμαστε την κατοικία σα μια εικονογραφία είτε ως ένα γλυπτό - παρέμβαση με ξεχωριστό χαρακτήρα στο χώρο, είναι βέβαιο ότι αναζητούμε μια ομορφιά ευφυή και ουσιαστική, ικανή να μας να μας συν-κινεί και να μας γοητεύει στο πνεύμα και στην ψυχή.

Το λιγότερο είναι περισσότερο. Είναι η ιδέα της απλότητας, στην οποία «πατούσε» η δημιουργική δύναμη του Mies van der Rohe. Όμως φαίνεται, δεν είναι σήμερα αποδεκτή από το σύνολο όσων συντελούν, στην αρχιτεκτονική των κατοικιών. Και βασικά πρόσωπα στη διαμόρφωση της σύγχρονης κατοικίας είναι- στον ίδιο βαθμό - ο Αρχιτέκτονας και ο Ιδιοκτήτης. Ο Αρχιτέκτονας καλείται να εμπνευστεί από τις επιθυμίες του Ιδιοκτήτη και να καταθέσει ένα έργο - μορφή. Το έργο αυτό καθορίζεται αφενός από τις ιδέες και τις αρχές του δημιουργού - Αρχιτέκτονα και αφετέρου από τις προσδοκίες και δυνατότητες του Ιδιοκτήτη. Αρχιτέκτονας και Ιδιοκτήτης - οι δύο πλευρές - συμπληρώνουν και αναδεικνύουν έτσι ο ένας τον άλλον.

Κάθε νέο έργο είναι μια πρόκληση για να εκφραστεί μια νέα ιδέα. Πιθανόν ποιητική ή ακόμα και μεταφυσική. Η σωστή αρχιτεκτονική έκφραση όμως απαιτεί πάντα σεβασμό σε βασικούς κανόνες όπως:
- σεβασμός στο περιβάλλον (προσαρμογή στις ανάγκες του τόπου και του κλίματος, σωστή κλίμακα και άρθρωση των όγκων, μορφολογική ένταξη στο φυσικό και χτισμένο περιβάλλον - τοπίο, εξωτερικές διαμορφώσεις και σύνδεση υπαίθριων - εσωτερικών χώρων)
- λειτουργικότητα (διαδρομές, συσχετισμός - διαχωρισμός χρήσεων και χώρων)
- καταλληλότητα των υλικών (αξιοποίηση διαθέσιμων και σύγχρονων υλικών με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά υφής ή χρώματος)

Αυτό που καθορίζει αδιαμφισβήτητα τον χαρακτήρα ενός σπιτιού είναι οι λεπτομέρειες. Ένα απέριττο κιγκλίδωμα στο εσωτερικό αίθριο, μια όμορφα δουλεμένη ξύλινη σκάλα ή ένας σωστά τοποθετημένος τοπικός φωτισμός, μπορούν να προσδώσουν την πινελιά αυτή που θα κάνει ένα σπίτι ξεχωριστό. Επίσης τα χρησιμοποιούμενα υλικά υποδηλώνουν την άνεση ενός χώρου. Στην ατμόσφαιρα ενός σπιτιού συνεισφέρουν τα πλήρη και τα κενά, τα έπιπλα - αντικείμενα που γεμίζουν τον χώρο, αλλά και η απουσία τους, σε μιαν αρμονική μεταξύ τους συνύπαρξη. Με τις σκιές που δημιουργούνται την ημέρα ή με τον κατάλληλο φωτισμό το βράδυ, το σπίτι μοιάζει να αναπνέει και να ακολουθεί τους ρυθμούς των κατοίκων του. Πραγματικά υπάρχει ανάγκη σκληρής εργασίας τόσο στη σύλληψη όσο και στην υλοποίηση των λεπτομερειών ενός σύγχρονου σπιτιού, διότι αυτές είναι που προσφέρουν ουσιαστικά στην όλη αξία του έργου.

Αν θα έπρεπε να επιλέξω έναν βασικό κανόνα σχεδιασμού από την εμπειρία μου ως αρχιτέκτονα, θα έλεγα ότι χρειάζεται να μελετάται προσεκτικά ο τρόπος, οι ιδιαίτερες ανάγκες και οι απαιτήσεις των ανθρώπων που θα κατοικήσουν ένα σπίτι. Οι ρυθμοί και οι συνήθειες της καθημερινότητας, η πυκνότητα κατοίκησης, η συχνή ή όχι παρουσία επισκεπτών, η εξωστρέφεια του σπιτιού ή η λειτουργία του ως καταφύγιο, αλλά και οι σχέσεις μεταξύ των συν-κατοίκων οδηγούν κάθε φορά σε διαφορετικό αποτέλεσμα: ενιαίοι ή διακριτοί χώροι φαγητού - καθιστικού, κλειστή ή ανοιχτή κουζίνα, έμφαση στους ιδιωτικούς ή τους κοινόχρηστους χώρους. Ζητούμενο είναι το σπίτι να σχεδιαστεί λειτουργικά, με σωστή κατανομή των επιφανειών που απαιτούνται για κάθε χρήση, και δίνοντας έμφαση σε ότι αποτελεί βασική ανάγκη των ενοίκων του.

Υπάρχουν πολλές μεγάλες ιδέες πίσω από όχι τόσο μεγάλα σπίτια. Το μέγεθος δεν είναι αυτοσκοπός. Η ποιότητα κατοίκησης εξαρτάται από την ατμόσφαιρα του χώρου, την άνεση και τη λεπτομέρεια. Παράλληλα σημαντικός είναι ο ρόλος της αισθητικής, της οπτικής εντύπωσης και της αρμονίας.

Με τέτοιες γενικές αρχές ως υπόβαθρο, είναι εφικτό να πραγματοποιήσουμε ένα χώρο, από τον οποίο θα αντλήσουμε στιγμές δημιουργικότητας, ξεκούρασης, διασκέδασης και ικανοποίησης: την δική μας κατοικία ή την πραγματοποίηση του ονείρου μας.


ΝΙΚΟΣ ΖΕΡΒΑΣ      
Αρχιτέκτων U.d.S.F.